Tagarchief: seizoenen

Lente!

Iedereen voelt het, maar waarom begon nu uitgerekend gisteren (20 maart) de lente? Wel, de eerste dag van de lente is een speciale dag: overal op aarde duurt de dag twaalf uur en de nacht twaalf uur zoals te zien is op deze figuur:

De oorzaak van deze evenredige belichting is dat het noordelijk en het zuidelijk halfrond in gelijke mate naar de zon gekeerd staan:

Deze ‘twaalf uur nacht’ houdt geen rekening met de breking van het licht door de atmosfeer (iets waar de toepassing in mijn vorig bericht wél rekening mee hield).

Naarmate het schooljaar verder opschuift wijzigt ook de belichting van de aarde: het noordelijk halfrond zal tot 20 juni elke dag meer en meer licht ontvangen. Dat effect is al op de figuur te zien (het screenshot werd gemaakt op 21 maart, één dag na het begin van de lente): de dag duurt al iets langer dan twaalf uur in het hoge noorden.

Wat ook opvalt is dat bij het begin van de lente de zonnestralen ’s middags loodrecht invallen op de evenaar. In de komende maanden schuift de positie van loodrechte inval meer en meer naar de kreeftskeerkring op.

Deze kaart is hier te vinden.

Het moment van zonsopgang en zonsondergang berekenen

Ik kan wel in de les over aardrevolutie aantonen dat de nacht op de evenaar elke dag van het jaar exact twaalf uur duurt, maar nog leuker was het om dit zelf met een interactieve kaart op te zoeken:

Linksboven kan de leerling een plaats ingeven. Met behulp van een algoritme wordt het tijdstip van zonsopgang en zonsondergang berekend. Er is een correctie ingebouwd voor zomeruur en winteruur, maar omdat het om een algoritme gaat, is het resultaat slechts een benadering van de werkelijke waarde.

De punaise is sleepbaar en plaatst zichtzelf in het kaartmidden. Na slepen wordt onmiddellijk opnieuw een berekening doorgevoerd.

Ook kan zonsopgang op verschillende (civiele, astronomische…) manieren worden berekend.

Toch is deze toepassing handig als aanvulling bij de les over seizoenen of de revolutie van de aarde.